Klatka

autor: dar_wro
10 komentarzy

Ostatnio obiecałem małe podsumowanie i zebranie w jednym miejscu kwestii dotyczących fotografowania na klatkach schodowych budynków. W zasadzie wszystko już na ten temat zostało powiedziane na F-LEX przy różnych okazjach, ale z pewnością zebranie tego w jednym miejscu „tematycznie” nie zaszkodzi.

Podstawowa rzecz to kwestia, czy można fotografować klatki schodowe? Wydaje się, że pytanie jest banalne i odpowiedź twierdząca narzuca się sama. Pamiętać jednak należy, że klatka schodowa to nie jest przestrzeń publiczna, a budynek ma swojego właściciela czy też zarządcę. W „Zakazanym owocu” opisałem kwestie robienia zdjęć w galeriach i budynkach. Zasady te oczywiście odnoszą się również do klatek schodowych. Nie należy jednak z góry zakładać, że właściciel nie wyraża zgody na robienie zdjęć wewnątrz budynku, jeżeli jest on powszechnie udostępniony. Tabliczkę z napisem zakaz fotografowania umieszczoną wewnątrz należy jednak uszanować. Jest ona bowiem przejawem woli właściciela, który ma prawo określić zasady korzystania z jego budynku.  Natomiast taka tabliczka umieszczona na budynku jest bezprzedmiotowa w zakresie fotografowania budynku z ulicy (Ustawa pozwala nam fotografować i rozpowszechniać utwory sfotografowane z ulicy).  Jako, że to materiał powtórkowy, to i przepis należy zapewne powtórzyć. 😉

Art. 33. pkt 1. Wolno rozpowszechniać utwory wystawione na stałe na ogólnie dostępnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach, jednakże nie do tego samego użytku.

Inną sprawą jest kwestia, jak interpretować tabliczkę z zakazem umieszczoną na budynku, gdy chcemy zrobić zdjęcie wewnątrz budynku. Logika nakazuje przyjąć, że skoro właściciel (zarządca) nie zgadza się na fotografowanie z zewnątrz (mimo, że nieskutecznie), to należałoby przyjąć, że tym samym nie zgadza się na fotografowanie wnętrza budynku. Wiem, że taka interpretacja Wam nie przypadnie do gustu. Ostatecznie i tak każdy musi zadecydować sam, jak się zachować w podobnej sytuacji.

Drugie zagadnienie, to kwestia publikacji zdjęć klatki schodowej, czyli rozpowszechniania części utworu architektonicznego, jakim jest budynek. W tym przypadku niestety nie możemy powołać się na zgodę ustawową z art. 33 pkt 1, albowiem dotyczy on rozpowszechniania utworu (cały budynek) lub jego części (np. fasada, ornament, dach) wystawionych w konkretnych miejscach. Zdjęcie klatki schodowej zrobione z ulicy z pewnością można podciągnąć pod przepis art. 33 pkt. 1, ale przecież nie o takie zdjęcia nam chodzi. Zdjęcie innego utworu (np. budynku, rzeźby) jest niczym innym, jak utworem zależnym. O utworach zależnych też już było. Czym jest utwór zależny, a zwłaszcza o fotografii jako utworze zależnym poczytasz w „Inspiracja czy utwór zależny?”. Przyjmując bardzo rygorystyczne podejście interpretacyjne należy uznać, że na publikację zdjęcia klatki schodowej potrzebna jest zgoda. Ale nie właściciela budynku czy zarządcy, a zgoda osoby, do której należą autorskie  prawa majątkowe do fotografowanego utworu architektonicznego. Istnieje prawdopodobieństwo graniczące wręcz z pewnością, że prawa te nie należą do właściciela budynku. Jeżeli właściciel budynku starałby się z nami sądzić za naruszenie majątkowych praw autorskich, to musiałby najpierw wykazać, że nabył takowe prawa i dodatkowo, że nabył również prawa do decydowania o prawach zależnych.  Powtórka z przepisów:

Art. 2. 1. Opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego.
2. Rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego (prawo zależne), chyba że autorskie prawa majątkowe do utworu pierwotnego wygasły. W przypadku baz danych spełniających cechy utworu zezwolenie twórcy jest konieczne także na sporządzenie opracowania.

Klatki schodowe, które nas interesują, są zazwyczaj w bardzo starych budynkach, dlatego też w wielu przypadkach prawa majątkowe do utworu pierwotnego mogły już wygasnąć. Tym samym nie pojawi się kwestia zgody na rozporządzanie o korzystanie z opracowania zależnego.

I trzecia kwestia, to kwestia poszanowania miru domowego. O mirze domowym było całkiem niedawno, więc jedynie odwołanie do „Miru domowego” i „Paparazzo”.  „To make long story short”, jeżeli zostaniemy poproszeni o opuszczenie budynku, to lepiej to zrobić po dobroci, niżby nas mieli poszczuć zajadliwym terrierem.

PS. Ostatnią część powyższego zdania dopisała moja żona na brudnopisie. 🙂

 

10 komentarzy
0

Może Ci się również spodobać

10 komentarzy

Amaśka 2 kwietnia 2012 - 19:04

No tak. Czekam z niecierpliwością aż dojdziesz do autoportretów 😉

Odpowiedz
Piotr 3 kwietnia 2012 - 01:06

Hm, sfotografowanie schodów to ich tłumaczenie, przeróbka czy adaptacja?
I druga kwestia z tym związana – jeśli zdjęcie budynku jest utworem zależnym, którego publikacja wymaga zgody architekta, to czy opis literacki tejże architektury również? To w takim razie dowolna powieść współczesna osadzona w dużym mieście to jeden wielki paragraf na autora 🙂

Odpowiedz
dar_wro 3 kwietnia 2012 - 07:47

Hm, sfotografowanie schodów to ich tłumaczenie, przeróbka czy adaptacja?
Ma się zaległości w czytaniu, czy już kłopoty z pamięcią? 😉
Zajrzyj do “Suplement”

I druga kwestia z tym związana – jeśli zdjęcie budynku jest utworem zależnym, którego publikacja wymaga zgody architekta, to czy opis literacki tejże architektury również? To w takim razie dowolna powieść współczesna osadzona w dużym mieście to jeden wielki paragraf na autora 🙂
Pierwszy kwietnia był kilka dni temu! Jednak musisz wrócić do lektury związanej z pojęciem utworu zależnego. A taki pilny uczeń z Kolegi, cóż wiosna Cię jedynie usprawiedliwia. 🙂

Odpowiedz
Piotr 4 kwietnia 2012 - 23:40

Mam kłopoty ze zrozumieniem logiki prawa. Przeczytałem jeszcze raz “Suplement”. Moje wątpliwości dotyczą tego fragmentu:

Przyjmując nawet bezkrytycznie tezę, że każde zdjęcie rzeźby to utwór zależny

A należy przyjmować taką tezę? Utwór zależny to przeróbka istniejącego utworu, tak? Przeróbka fotografii na inną fotografię jest utworem zależnym. Dopisanie ciągu dalszego do czyjejś powieści jest utworem zależnym, zgadza się? Ale w jaki sposób dwuwymiarowy, mniej lub bardziej estetyczny obrazek przestrzennej bryły, która ma funkcję i rolę daleko wykraczającą poza ten wygląd jest utworem zależnym? Dom służy do mieszkania, galeria handlowa to miejsce, gdzie jedni ludzie mogą coś sprzedawać innym ludziom. Każdy z gmachów jest zbiorem rozwiązań techniczno-funkcjonalnym – kwestie stabilności, wentylacji, oświetlenia, komunikacja itp. itd. W jaki sposób jakakolwiek fotografia jest wykonaniem zależnym tych wszystkich funkcji?

A idąc dalej i przyjmując, że owszem, fotografia budynku jest w dziełem zależnym względem tego budynku, to czym w takim razie różni się zależność fotografii od opisu tegoż budynku? Powiedziałbym, że solidny opis potrafi zawrzeć znacznie więcej informacji o funkcjonalności budynku niż jakakolwiek fotografia.

Jak już przy tym jesteśmy, załatwmy i następną kwestię: czy zdjęcie czegokolwiek jest utworem zależnym względem tego czegoś? Czy zdjęcie ciastka jest utworem zależnym względem autorskiego przepisu kucharskiego? Czy zdjęcie samolotu jest utworem zależnym względem objętego prawami autorskimi i patentowymi projektami tegoż samolotu? Czy zdjęcie pani w kiecce jest utworem zależnym względem projektu tejże kiecki (kwestię wizerunku pani pomijamy)?

Odpowiedz
Józef 18 listopada 2014 - 19:06

W nawiązaniu do rozważań dotyczących fotografowania współczesnej architektury i następnie rozpowszechniania tych zdjęć (zdjęcie całego budynku lub fragmentu) ,np. na własnej stronie www. wymaga wg mojej oceny podania nazwiska autora budynku – architekta, co w pełni szanuje jego prawa osobiste do budynku jako utworu architektonicznego. Fotograf z kolei posiada prawo autorskie osobiste (majątkowe można zbyć) do zdjęcia (utworu) na którym utrwalił inny utwór (architekturę). Zdjęcie powinno posiadać właściwy opis…kto jest autorem czego. Mam rację?

Odpowiedz
dar_wro 19 listopada 2014 - 19:50

Witam,

pozwoliłem sobie odpowiedzieć w kolejnym wpisie na blogu.
https://www.f-lex.pl/publikowanie-zdjec-architektury/

Odpowiedz

Napisz komentarz

Strona korzysta z cookies. Mam nadzieję, że Ci to nie przeszkadza. Możesz oczywiście tą funkcję wyłączyć w swojej przeglądarce. Akceptuję Czytaj więcej

error: Uwaga: Treść jest chroniona !!